Kiến trúc phố cổ Hội An

Hội An là một thành phố cổ nằm ở vùng hạ lưu ngã ba sông Thu Bồn thuộc vùng đồng bằng ven biển tỉnh Quảng Nam, cách thành phố Đà Nẵng khoảng 30km. Nơi đây vẫn còn giữ lại gần như nguyên vẹn hơn một nghìn di tích kiến trúc mang đậm nét nghệ thuật truyền thống. Mỗi ngôi nhà cổ Hội An là một cá thể nổi bật trong quần thể di tích kiến trúc khu phố cổ và được xem là một “bảo tàng sống”. Bởi vậy, từ bao đời nay người dân Hội An vẫn sống cuộc sống đời thường ngay trong lòng khu phố, họ gắn bó máu thịt từng công trình kiến trúc cổ với lối sống văn hóa đặc trưng của vùng đất mình.

ancientarchi1

Hội An là một cảng đô thị với hơn nghìn di tích kiến trúc kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật và văn hóa phương Đông và phương Tây. Hội An hiện còn lưu giữ được một sưu tập kiến trúc thành thị sống động độc nhất vô nhị trong di sản kiến trúc của người Việt (nhà ở, nhà cửa hiệu, nhà thờ tộc, đình, hội quán, chùa, miếu, cầu, giếng, mộ…) có niên đại phổ biến trên dưới hai thế kỷ. Cho đến nay, trải qua nhiều thế kỷ qua với những thăng trầm lịch sử, mỗi nhà,  mỗi con phố, mỗi ngóc ngách  vẫn phản ánh đâu đó những nét cổ kính riêng có của phố cổ Hội An.

Theo các nhà nghiên cứu, phong cách kiến trúc ở Hội An được chỉnh sửa lại vào đầu thế kỉ thứ 19, sau khi Hội An mất vai trò là một cảng thương mại và nhường vị trí đó cho Đà Nẵng- một cảng mới được xây dựng bởi người Pháp.  Năm 1999, theo số liệu thống kên trên toàn địa bàn thành phố có trên 1360 di tích, danh lam thắng cảnh như chùa, lăng, mộ, nhà thờ, nhà ở….nằm rải rác trên các đường phồ lớn nhỏ. Những di tích được xây dựng với các vật liệu truyền thống như gạch, gỗ..

ancientarchi2

Trong quần thể kiến trúc đô thị cổ bộ phận quan trọng nhất là nhà ở, được phân bố chủ yếu ở 3 phường nội thị (Minh An, Cẩm Phô, Sơn Phong), tiêu biểu như : Nhà cổ Tấn Ký, Phùng Hưng, Quân Thắng, Nhà thờ tộc Trần,… Mô hình chung trong kiến trúc các ngôi nhà này thường theo kiểu hình ống được nối với nhau bằng nhiều nếp chạy dài từ phố này sang phố khác. Mặt tiền hẹp thường là nơi buôn bán, giữa có sân, nhà sau là nơi chứa hàng và sinh hoạt, cuối cùng là cửa sau thông ra đường phố hoặc bờ sông. Nhà được kết cấu khung gỗ, chia thành ba gian với lối đi ở giữa. Mái lợp ngói âm dương, nền lát gạch hoặc đá. Cửa trước đều có đôi mắt cửa, đó là hai cái núm gỗ tròn chạm hình âm dương, bát quái hay mặt hổ, rồng. Trang trí nội thất trong nhà rất cầu kỳ và đẹp mắt.
Đến Hội An, du khách có thể dễ dàng nhận ra dấu vết thời gian không chỉ ở kiểu dáng kiến trúc của mỗi công trình mà còn có ở mọi nơi, trên những mái nhà lợp ngói âm dương phủ kín rêu xanh, những mảng tường xám mốc xưa cũ… Dường như thời gian đã dừng lại tại nơi đây trong một khoảnh khắc xa xưa và tồn tại cho đến ngày nay.